Site Web a Bantemu ba Yehowa

Home Beliefs Future Medical Topics Contact Us Publications Languages
Nkenene ikwete kutosha pa nsenga

MWANDA AWULAMBUKISHIBUA PA NSENGA ISHIMA

KABUTU KA
BIPWILO BYA
MADIMI
TAKADI PEEPI!

Bipwilo bya madimi binaminyi? W’ekadika mubungame pa kumona buntomboshi abukitshibwa mwishina dya bipwilo su? Ngoshi, buntomboshi na bubi abikitshi baantu abeamba bu bafubi b’Efile abikunyongosha su? Bwa kinyi mianda ibungi ibubi aibangila mu bipwilo?

Mwanda tangwa bipwilo byooso nyaa, anka ng’wa bipwilo bya madimi. Yesu, mufubi’Efile munemekibwe bikata, baadi muleeshe’shi bipwilo bya madimi abikamweneka ku bikitshino bibubi, anka bu ‘mutshi wi nakeeshi autuusha bikuba bii bubi.’ (Mateo 7:15-17) Bipwilo bya madimi abituusha bikuba kinyi?

1. Basalayi mu ngoshi; 2. Mashama; 3. Pastere

Bipwilo bya madimi . . .

ABITWELAKANA MU NGOSHI NA POLITIKE: Kingi kipupwapupwa kya mikandu a kyamba bino’shi: “Bakunkushi ba bipwilo bya mu asii na aangi maumbo abakumbasha nkalo yabo’bo banabeene kukidila ku balondji ba bipwilo.” Kunyima, kino kipupwapupwa a kifudiisha bino’shi: “Nsenga yooso ishima ikweete kweenda ku kabutu.” (Asiaweek) Muludiki a kingi kipwilo mu maumbo esangye a mu Amerike b’akwile’shi: “Twina kya kulwisha na kwipa bantomboshi booso kumpala kwa’shi lufu lwimane!” Bino n’kwamba naminyi? “Kwi basumbula booso mu mashama mwishina dy’Efile!” Kadi Bible amba bino’shi: “Su muntu amba’shi: ‘Nee muful’Efile Mukulu’ aku mmushikwe mukwabo, ena-madimi.” (1 Yowano 4:20) Yesu naamu akulaa’shi: “Fulaayi beshikwanyi-neenu.” (Mateo 5:44) Owuku naamu kipwilo kampanda kishaakitweela mu ngoshi su?

ABILAMBUKISHA MADIMI: Bipwilo bibungi abilambukisha’shi Anyima sungwa’shi kikudi n’kipindji kya kumbidi ya muntu akishaala na muuwa a pafu muntu. Kukidila ku ino ndambukisho ya madimi bipwilo bibungi abitekye balondji babyo makuta bwa kutekiela anyima ifwe. Anka abilambukisha Bible m’bishileene na byabya. “Abatala abawuku’shi abafu; Anka bafwe taabawuku kintu su nkimune.” (Mulungudi 9:5) Yesu baadi mulambukishe’shi bafwe abakasangushibwa: lusanguko talui na muulo nya su anyima tafwiya. (Yowano 11:11-25) Mbakulambukishe naamu’shi anyima tafwiya su?

M’BIKUMINE LUKYEBANOKYEBANO: Mu maumbo ebungi bisaka abikunkusha bipwilo mbitweeshe mu mulongo wa bakunkushi balume b’ebakile balume nabo na bakashi b’ebakile bakashi nabo na abitakula mbulamatadi mu kukumiina mabaka a mulume na mulume na a mukashi na mukashi. Mpaa na bipwilo abitopeka bukitekite mbilekyeele bakunkushi baabyo abatambuka masandji na baana bakinga. Bible alambukisha kinyi pabitale uno mwanda? Ashimika’shi: “Tanwidimbanga nya! Sunga baa-shaa lukyebanokyebano, sunga balume abakyebe bantu balume naabo taabakapyana bufumu bw’Efile, Nya.” (1 Kolinto 6:9, 10) Owuku bipwilo bilekyeele lukyebanokyebano su?

Nkinyi kyaabakitshiina bipwilo abipaa bikuba bibubi? Yesu balesheeshe’shi: ‘Mutshi ushautusha bikuba bii buuwa, abeeutshibi, beewele mu kaalo.’ (Mateo 7:19) Oolo, bipwilo bya madimi abifudila na abibutudibwa. Kadi, abikitshika kipaso kinyi n’efuku kinyi? Butemuki bwi mu Bible mu mukanda wa Kibafumbwile bipindji 17 na 18, abutusha lwalulo.

Bipwilo bia madimi bina matalwa ku “mfumu yooso ya pansenga.”

1. Ndumba mushaale pa nyama abukielo ena mitwe musambobidi; 2. Nyama abukielo kwete kudia ndumba

‘Tuuka munkatshi mwaabo, mwilo waande!’

Nkipasokinyi kya babutula bipwilo bya madimi?

Nangusheena ku uno mwanda. Ndumba mushaale pa nyema abukielo. Winyi nyema ena mitwe musambo-bidi na nseengwa ekumi. (Kibafumbwile 17:1-4) Uno ndumba n’nanyi? Ena matalwa ku “mfumu yooso ya pansenga.” Mufwaale bilamba bimongolokye, ena kabanda na bupeta bwibungi. ‘Ku malenganyi aye, mulendwishe maumbo ooso.’ (Kibafumbwile 17:18; 18:12, 13, 23) Bible etupushisha’shi uno ndumba n’kikongeno kya bipwilo byooso abipa bikuba bibubi.

Nyema pa shaale ndumba ngi ba mfumu ba maumbo a pansenga.* (Kibafumbwile 17:10-13) Bipwilo bya madimi mbi shàale mumongo mwa uno nyema sungwa’shi mbi shàale mumongo mwa bamfumu ba maumbo abifwaabebaludikanga na ku kunkusha bitshibilo byaabo.

Binobino, mwanda wakukanya awukitshika! “Nsengwa ekumi iboomono na nyema aishikwa ndumba, aimulekye bupeenka na ee muswa, aidi miita yaye na aimushiiki kalo.” (Kibafumbwile 17:16) Mu mpapuko, Milopwe sungwa’shi bamfumu ba maumbo a pansenga a balulukila bipwilo bya madimi na kwi bibutula byooso. Nkinyi akinyingisha uno mwanda? Bible aaluula bino, mu mukanda wa Kibafumbwile: ‘Efile mutule mwishimba dyaabo kinangu kya kukumbasha ky’akimbi.’ (Kibafumbwile 17:17) Oolo, Efile a tshibila bipwilo byooso bya madimi kimu bwa mianda yooso iibubi ya bidi bikite mwishina dyaye. Mu bululame bwaye, afubisha bamfumu ba pansenga bwa kubutula bipwilo bya madimi.

Nkinyi kyoodi mulombeene kukita bwa’shi twekalanga mubutudibwe na bipwilo bya madimi? Efile amba’shi: ‘Tuuka munkatshi mwaabo, mwilo waande!’ (Kibafumbwile 18:4) Byabya, kino nyi kipungo kya kutuuka mu bipwilo bya madimi! Kadi nkunyi koodi mulombeene kusuukila? Bino n’kwamba’shi olekye kulangwil’Efile su? Nyaa! Muanda bashi kweete kulangwil’Efile tabena lukulupilo nyaa! (2 Tesalonika 1:6-9) Kifwamino kiibuuwa nkipwilo kya binyibinyi. Nkipaso kinyi kyoodi mulombeene kutundula kipwilo kya binyibinyi?

Kipaso kya kutundula kipwilo kya binyibinyi

Mbikuba kinyi abitukwasha bwa kutundula kipwilo kya binyibinyi?—Mateo 7:17.

1. Bantu ba mu mawumbo elekene mu disanka; 2. Bible mubulule; 3. Nsongw’akaji mu kiadi kianyina

Kipwilo kya binyibinyi . . .

KI NA KIFULO: Balangwidi b’eyendo ta “mbapano panseenga nya.” Tabeena ntondo munkatshi mwaabo pabitale elangi dya mbidi na bipikwa, ooo. Kadi bena ‘kifulo munkatshi mwaabo.’ (Yowano 13:35; 17:16; Bikitshino 10:34, 35) Pamutw’akwiipaisheena muuntu na mukwaabo, abakumiina kufwa bwa bakwabo.—1 Yowano 3:16.

KI NA KISHIMA KU EYI DY’EFILE: Pamutw’akulambukisha bipikwa na miya bya baantu kipwilo kya binyibinyi akilambukisha mianda aitukila mu Eyi dy’Efile, Bible. (Mateo 15:6-9) Ouku’shi mbwakinyi? Mwanda’shi: “Bifundwe byooso mbya ku mpàngo y’Efile na mufubo wabyo ngwa kukwasha mu bulambukishi, kukalasheena bilubilo na kulumbuula.”—2 Timote 3:16.

AKI KOMESHA BIFUKO NA AKITAKULA MU KUNEMEKA MIYA YA BUMUNTU: Kipwilo kya binyibinyi akitekye balume’shi ‘bafule bakashi baabo buu mbidi yaabo’bo banabeene,’ akilambukisha bakashi bwa kwikala na ‘kineemo kikata kwi balunda baabo’ na akilungula baana bwa ‘kukokyeela bebataande.’ (Efeso 5:28, 33; 6:1) Nyi bwa kinyi, ooso mupebwe bushito mu kipwilo ekale bu kileeshesho kibuwa, shii kutopekwa.—1 Timote 3:1-10.

Bipwilo byooso abitumikila ano malambukisho su? Ungi mukanda wa babafundjile mu kipwa kya 2001 a wamba bino’shi: “Su baantu booso abaloondo na kutumikila abilambukisha Bantemu ba Yehowa, ngoshi na kwiipa kwa baantu tabibaadya kwikala kwanka, ooo.”—Holocaust politics.

Pa byabya, Bantemu ba Yehowa abalungula mukaandu wi buuwa na kutumikila bya bakweete kulambukisha mu maumbo 235. Atukukankamika bwa kupokyela Bantemu ba Yehowa koobe kunshibo bwa’shi bakukwaashe bya kuuka a kikuteky’Efile kyoodi mulombeene kukita bwa ku mulangwila mu kipaso kibuuwa. Oolo, nyi nsaa ino ibakumbana yoodi mulombeene kwibikita. Tokumaanga kunyengakana. Kabutu ka bipwilo bya madimi byakafiki’bi.—Sofonii 2:2, 3.


*  Bwa kupeta mikandu ibungi pa uno mwanda, bala mukanda wa BuakabuluibuaNkomenu wabu munene ukadi pabuipi!, wabadi bafunde kwi Bantemu ba Yehowa.

Kitushibwe mu 2006

Kwiyilu