¿Ti tëyʼäjtën jantsy tukniʼijxëbë Biiblyë?

OKWINMAY ko tuʼam myajpääty ets ta ajotkumonë tsäjp jyantsy wyindujktäʼäy. Ta jyantsy nyojktaʼagyë anaa jëtsuky ets jyantsy tyëkë komduubë. Ta mijts mjantsy tsyoony jotëgoy parë xyʼëxtäʼäyaʼany mä mʼoktuutsoʼogët. Ta xyʼijxpääty tuʼugë tëjk patwäʼäts, ets xyʼixy ko tëʼëts jap ets mbäät mguwäʼänyëty. ¡Jotkujk mjantsy nyayjawëdët ko naty të xypyaaty mä mduutsoʼogët!

² Tyam kutsëʼëgë tiempë ets kujotmay, pes niʼigyë yʼoʼktëyë jukyʼäjtën. Per tam pën mbäät nʼaʼoʼkëm, ets diʼib mbäät dyaʼoyë waʼan tim diʼibëtyë jotmay diʼib tyam kyaj mbäät pën dyaʼoyë. ¿Pën yajmaytyakp? Okʼix wiʼixë Biiblyë jyënaʼany: “Nʼanëëmëyaʼanyëtsë Jyobaa: Mijtsë dëʼën diʼibëts mbäät nʼaʼoogë ets mäts mbäät naygyubekyëty, mijtsënë nDiosëts diʼibëts nmëbëkaampy” (Salmo 91:2).

³ ¡Jantsy oy nayjäʼäjëm ko mbäät xykyuentʼäjtëmë Jyobaa diʼib tijaty të dyajkojtäʼäy ets diʼib yʼanaʼamdaapy tëgekyë! Pes ni pën ets nitii dëʼënë mëjää tkamëdaty extëmë Jyobaa. Ets oy nbatëmë ayoʼon jotmay, Jyobaa mbäät dyaʼoʼoyëtyaʼay. Per ¿ti net mbäät nduʼunëm parë Jyobaa xykyuentʼäjtëm? Tsojkëp nmëdäjtëmë mëbëjkën ko yëʼë mbäät xypyudëjkëm. Biiblyë xyʼanmäʼäyëm nandëʼën: “Naymyëdatëdë mët ja Diosë tsyojkën” (Juudʉs 21). Dëʼënë dëʼën, nʼoktsojkëmë Dios xëmë ets ninäʼä ngamastutëmë nDeetyʼäjtëmë tsäjpotmëdë. Pën nduʼunëm dëʼën, ta nʼijtëm seguurë ko yëʼë mbäät xykyuentʼäjtëm. Per, ¿ti mbäät nduʼunëm parë nʼijtëm tuʼugyë mëdë Jyobaa?

WINMAY WIʼIXË DIOS MTSEKYËTY ETS XYTSYOKËT NANDËʼËN

⁴ Diʼib mbäät xypyudëjkëm parë xëmë ntsojkëmë Dios, yëʼë ko nʼijxëm wiʼixaty yëʼë xytsyojkëm. Okwinmay tijaty tukniʼijxënë të xynyijawë mä Biiblyë ko të xyʼëxpekyë tyäʼädë liibrë. Extëm nʼokpëjtakëm, parë njukyʼäjtëm agujk jotkujk Jyobaa të xymyoʼoyëmë tyäʼädë Naxwinyëdë jantsy tsuj, mä jyaʼaty tëgekyë diʼib mbäät nijukyʼäjtëm, jyaʼatyë jeʼxy peky, nëë, ääy kepyë tsujatypyë etsë jëyujk animal. Nandëʼën nijäʼäjëm ko Biiblyë yëʼë Diosë yʼAyuk, ets jap mä nijäʼäjëm ti Dios txëʼaty ets wiʼix jyaʼayʼaty. Nandëʼën tmaytyaʼaky ko Dios ojts tkexyë yʼUʼunk yä Naxwiiny ets ojts tnaʼixy yʼayowët ets yʼoogët ëtsäjtëmgyëjxm (Fwank 3:16). Oyjyaʼayë Jyobaa pääty ojts xytyuknigajxëmë yʼUʼunk ets mët yëʼëgyëjxm mbäät nʼawijx njëjpʼijxëm ja jotkujkʼäjtën diʼib miin këdakp.

⁵ Ets nbäädäʼänëmë tyäʼädë jotkujkʼäjtën, mët ko Jyobaa të nandëʼën dyajnaxkëdaʼaky tuʼugë gobiernë jam tsäjpotm mä yʼAnaʼamäʼänyë Kristë. Tyäʼädë Anaʼamën tsojk dyajjëjptëgoyaʼanyë ayoʼon jotmay ets dyajjëmbitäʼänyë Naxwinyëdë extëm tuʼugë it lugäärë tsujpë. ¡Okwinmay wiʼix jantsy oy yʼixʼatäʼäny! ¡Taanëmë net tuʼugyë njukyʼatäʼänëm agujk jotkujk ets xëmëkyëjxm! (Salmo 37:29.) Ets tyam mä kyajäʼtynyëmë tyäʼädë tiempë, Dios xymyoʼoyëmë käjxwijën parë oy njukyʼäjtëm. Ja tuk peky wiʼixë Jyobaa tsyojkën dyaʼixyëty, ja ko mbäät nmënuʼkxtakëm oy tyim näʼäjëty ets oy tyim määjëty. Diʼib yam tuʼuk majtsk të nijäʼäjëm, yëʼë mdukʼijxëp ko Jyobaa mtsojkëp ets ko nan tsyejpy niʼamukë jäʼäy.

⁶ Oknayajtëwëdë net, “pënë Jyobaa xytsyojkpëts, ¿wiʼixëtsë net ndukʼixët ko ntsejpyëts nandëʼën?”. Mbäät mayë jäʼäy jyënäʼändë, “pes kots ntsokët nandëʼën”. ¿Nandëʼën mijts mjënäʼäny? Wenë, Jesus ojts jyënaʼany ko tadë anaʼamën diʼib niʼigyë jyëjpʼamëty yëʼë: “Mtsoktëp ja mWintsën Dios mët winë mjot, [...] es mët winë mjot mwinmäʼäny” (Matewʉ 22:37). Kanäk peky jyaʼaty tiko mbäät xytsyekyë Jyobaa. Per parë xytsyokët mët tëgekyë mjot mgorasoon, mniniʼx mgëbäjk etsë mjot mwinmäʼäny, ¿tsobäädëbëdaa ko jeʼeyë xyjawët tuʼugë tsojkën?

⁷ Mä Biiblyë jyënaʼany ko parë ntsojkëmë Jyobaa kyaj jeʼeyë tʼandijy njäʼäjëm tuʼugë tsojkën. Wenë, jëjpʼam ets jawyiin njäʼäjëm tuʼugë tsojkën parë mbäädë Jyobaa ntsojkëm mët tëgekyë jot korasoon. Parë niʼigyë xyjaygyukët min nʼokpëjtakëm tuʼugë ijxpajtën: pën mijts mtsejpy tuʼugë mansanë, ¿mgomformaratëp ko jeʼeyë myajmoʼoyët tuʼugë mansanë päjk? Pes kyaj, mijts yëʼë mtsejpy ja ujts tsäʼäm. Per parë yonët tuʼugë mansanë kepy ets dyakët ja tyëëmp, jawyiin tsyekyëty ja mansanë päjk. Nandëʼënën jyaty mëdë tsojkën diʼib jawyiin njäʼäjëm mä Jyobaa, tsojkëp yaagët. Mä Biiblyë jyënaʼany: “Es ko ntsojkëm ja Dios, nguytyuʼunëmë naty yëʼë yʼanaʼamën. Es kom xyʼuʼunkʼäjtëm ja Dios es ntsojkëm, kyaj mëk njäʼäm es nguytyuʼunëm diʼibë yëʼë xytyukʼanaʼamëm” (1 Fwank 5:3). Pääty, pën njantsy tsyojkëmë Jyobaa Dios tsojkëp nyajnigëxëʼkëm mä jukyʼäjtën, dëʼënxyëp extëm ko nyäjkëm ja ndëëmpʼäjtëm (Matewʉ 7:16-20).

⁸ Nyaʼijxëmë naty ko ntsojkëmë Jyobaa ko nmëmëdoʼojëmë yʼanaʼamën ets nguytyuʼunëm. Kyaj tsyipëty ets nan kyaj myëkëty. Yëʼë të xymyoʼoyëmë yʼanaʼamën parë nʼijtëm jotkujk ets ndukxondakëmë jukyʼäjtën (Isaías 48:17, 18). Ko nasʼijxëm etsë Jyobaa xytyuʼumoʼoyëm, yëʼë naty nyaʼijxëm ko nmëjäʼäjëm mëjwiin kajaa tijaty yëʼë të ttuny ëtsäjtëmgyëjxm. Per jotmay myëët njënäʼänëm mayë jäʼäy kyaj tmëjawëdë. Ëtsäjtëm kyaj dëʼën njäʼäyʼatäʼänëm extëm näägë jäʼäy diʼib kyaj ojts tmëjawëdë tijaty ja Jesus tyuun. Extëm tëgok, Jesus ojts dyaʼagëdaʼaky nimäjkë jäʼäy diʼibë naty myëdäjtypyë leprë päʼäm, per jeʼeyë tuʼuk ojts myoʼoyëtyë dyoskujuyëm (Lukʉs 17:12-17). Ëtsäjtëm dëʼën njäʼäyʼatäʼänëm extëm ja jäʼäy diʼib ojts dyakyë dyoskujuyëm, ets kyaj dyëʼënëty extëm ja nidaxtujkpë diʼib ninëʼën ojts tkamëjawëdë.

⁹ ¿Diʼibatyë netë Jyobaa yʼanaʼamën mbäät nmëmëdoʼojëm? Të kanääk yajnimaytyaʼaky mä tyäʼädë liibrë. Min nʼokʼajamyajtsëm tuʼuk majtsk, pes pën nmëmëdoʼojëmë Diosë yʼanaʼamën, ta yëʼë mbäät xypyudëjkëm parë ntsojkëmë Dios xëmë.

MËWINGON NIʼIGYË JYOBAA

¹⁰ Parë nmëwingoʼonëmë Jyobaa tsojkëp nʼixyʼäjtëm yajxon. Ets xëmë nʼixyʼäjtʼadëʼëtsäʼänëm. Okwinmay ko mijts myajpääty kamoty ets jam xyajnaxäʼänyë tsuʼum, jantsy xujxp o tëtyky, ta xyajmëjë jëën parë mjokxpëkäʼäny. ¿Mnaʼixëp ets ja jëën yʼoogët wanaty wanaty? Pes kyaj. Seguurë ko niʼigyë xypyëjtäʼägëdë jäʼäxy parë këdii pyiʼitsët yëʼko mbäät axtë mxux juuny ko ja jëën pyiʼitsët. Pes dëʼën extëmë jäʼäxy niʼigyë dyajmëjë jëën, nandëʼënë “Diosë yʼëxpëjkën”, niʼigyë dyajmëjwindëkë ja tsojkën diʼib njäʼäjëm mä Jyobaa (Proverbios 2:1-5).

¹¹ Jesus tsyojk ets ja yʼëxpëjkpëty kyaj dyajxaamdët ja tsyojkën diʼibë naty myëdäjttëp mä Jyobaa ets mä yʼAyuk. Pääty mä naty të jyukypyeky, ojts ttukmëtmaytyaʼaky nimajtskë yʼëxpëjkpë tijatyë naty të dyaʼadëy mä Biiblyë. ¿Wiʼix ojts wyimbëtsemy? Ok ja yʼëxpëjkpëty ojts jyënäʼändë: “Kidi jantsy jotkujk adom yë të xyikjäjtyëm ku tuuʼäjy të xamëmatyääjkyëm ja Dios kyajpxy” (Lucas 24:32, ØXN).

¹² Ko xyʼëxpëjktsondaky wiʼixë Biiblyë tyukniʼixë, ¿këdii mëk agujk jotkujk ojts mnayjawëty ets mëk ojts xyjawë ja tsojkën mä Dios? Nandëʼën mayë jäʼäy nyayjawëdë. Per tsojkëbë net ets niʼigyë xyajmëjwindëkëdë mtsojkën ets kyaj xyaamët. Pes mayë jäʼäy të dyajxaamdë tsyojkën extëmë Jesus ojts tnaskäjxë: “Kyaj ja jäʼäyëty tnakymyëdattët ja tsojkën” (Matewʉ 24:12). ¿Ti mbäät xytyuny ets kyaj xyaamëdë mtsojkën diʼib mjäʼäp mä Jyobaa ets mä ja tëyʼäjtën diʼib miimp mä Biiblyë?

¹³ Ëxpëk ets niʼigyë xyʼixyʼäjtʼadëʼëtsëdë Jyobaa etsë Jesukristë (Fwank 17:3). Winmay këkpäät ko xykyäjxëdë Diosë yʼAyuk ets nayajtëwëdë: ¿Titsë tyäʼädë xytyukniʼijxëp mä Jyobaa? ¿Xypyudëjkëbëts niʼigyë ets ntsokëdëtsë Jyobaa mët tëgekyë njot ngorasoonëts, njot nwinmäʼänyëts etsë niniʼx ngëbäjkëts? (1 Timotee 4:15). Pën mbawinmaapy dëʼën, ta ninäʼä kyaxaamëdë mtsojkën diʼib mëdäjtypy mä Jyobaa.

¹⁴ Ja tuk peky diʼib mbäät mbudëkëty ets kyaj xyaamëdë mtsojkën mä Jyobaa, yëʼë ko ijtp xymyënuʼkxtäʼägët (1 Tesalónikʉ 5:17). Mä kapitulo 17 të nijäʼäjëm ko Jyobaa tsyejpy ets nmëgäjxëm. Ko janäämëty ngäjx nmaytyakëm mët tuʼugë jäʼäy ets nʼanmäʼäyëm ti nwinmäʼäyëm o ti njäʼäjëm mä jot korasoon, ta niʼigyë kyëktëkë naymyayë. Nandëʼënën jyaty mëdë Jyobaa, ko nmënuʼkxtakëm janäämëty, ta kyaj tyëgoyëdë naymyayë diʼib nmëdäjtëm mët yëʼë. Tsojkëp nduʼunëmë mëjää ets kyaj agëbajkyë Jyobaa nmënuʼkxtakëm o naa tim dëʼënyëm nʼanmäʼäyëm. Nʼokmëgäjxëmë Jyobaa extëm tuʼugë mutsk ënäʼk tmëgajxyë tyeety. Jeʼeyë ko nmëgäjxëm mëdë wintsëʼkën, per mbäät ndukmëtmaytyaktäʼäyëm tijaty njäʼäjëm mä jot korasoon (Salmo 62:8). Dëʼënë dëʼën, parë nmëduʼunëmë Jyobaa tsojkëp ets naytyuʼuk nʼëxpëjkëmë Biiblyë ets nuʼkxtakëm mët winë jot korasoon. Ko dëʼën nduʼunëm yëʼë diʼib nëjx xypyudëjkëm ets ntsojkëmë Dios xëmë.

MËDUNË DIOS ETS MʼITËT JOTKUJK

¹⁵ Ta Diosë tyuunk diʼib nduʼunëm anaytyuʼuk extëm ko ngäjxëmë Biiblyë ets ko nuʼkxtakëm. Per Dios mëduʼunëm nandëʼën ko ndukmëtmaytyakëmë jäʼäy tijaty nmëbëjkëm. ¿Të mijts ogäʼän xytyukmëtmaytyaʼagyë jäʼäy ja tëyʼäjtën diʼib yajpatp mä Biiblyë? Pën të, tëdën jotkujk mnayjawëty ko të xytyuunë Diosë tyuunk (Lucas 1:74). Ko ndukmëtmaytyakëmë jäʼäy tijaty kujk nijäʼäjëm mä Jyobaa, ta nguytyuʼunëm diʼib të nyajtuknipëjkëm: nʼëwäʼx ngäjxwäʼxëm ja oybyë ayuk diʼib mä Diosë yʼAnaʼamën (Matewʉ 24:14; 28:19, 20).

¹⁶ Apostëlë Pääblë ojts tmëjawë tyäʼädë tuunk, pääty jyënany ko Diosë naty të tyukmayʼatyëty (2 Korintʉ 4:7). Nitii tuunk kyadëʼënëty extëm ko nigäjx nimaytyakëmë Jyobaa ets tijaty tyuknibëjtakëp. Ets njënäʼänëm dëʼën mët ko oyë tadë Wintsën diʼib nmëduʼunëm, ets ja tuk peky, mët ko mëjwiin kajaa ndukʼoyʼäjtëm. Ko njoʼomëm ëwäʼx käjxwäʼxpë, ta nbudëjkëmë jäʼäy diʼib jyantsy myëwingonandëbë Jyobaa Dios ets tpanëjxtët ja tuʼu diʼib mënëjxp mä jukyʼäjtënë winë xëë winë tiempë. Kyaj jyaʼatyë wiinkpë tuunk diʼib mbäät niʼigyë xymyoʼoyëmë jotkujkʼäjtën, ¿këdii? Ko nigäjx nimaytyakëmë Jyobaa etsë yʼää yʼAyuk, niʼigyë myëjwindëkë mëbëjkën etsë tsojkën mä Jyobaa. Etsë yëʼë kyaj tjäʼäytyëgoyaʼany ko dëʼën nbëjtakëmë jot mëjää (Ebreeʉsʉty 6:10). Pääty, ko ijtp nmëduʼunëmë Dios yëʼë diʼib mbäät xypyudëjkëm ets xëmë ntsojkëmë Dios (1 Korintʉ 15:58).

¹⁷ Tsojkëp njamyajtsëm ko tyäʼädë tuunk mä nʼëwäʼx ngäjxwäʼxëm jotëgoy yajtunäʼäny. Mä Biiblyë jyënaʼany: “Käjxwäʼx ja Diosë yʼayuk [“tuungojën tsojk”, NM]” (2 Timotee 4:2). ¿Tidën ko tyäʼädë tuunk tsojk tyim yajtunangojy? Yëʼko Diosë yʼAyuk jyënaʼany: “Jyobaa myëj xëë wingon yʼity. Wingon yʼity, ets jotëgoyë dëʼën myiny” (Sofonías 1:14). Dëʼënë dëʼën, wingoomp ja xëë mä Jyobaa dyajkutëgoyaʼanyë axëkjäʼäy diʼib jaʼäjtp yä Naxwiiny. ¡Ets tsojkëbë jäʼäy tnijawëdët! Tsojkëbë jäʼäy tjaygyukët ko tyamën ttiempëty ets tmëmëdowëdë Jyobaa extëmë yʼanaʼambë, pes ja kutëgoʼoyën “tim tsojk jyäʼtäʼäny” (Habacuc 2:3).

¹⁸ Jyobaa tsyejpy ets nʼawdäjtëm mëdë wiingatypyë nmëguʼukʼäjtëm diʼib mëët nʼëxpëjkëm. Pääty mä Biiblyë jyënaʼany: “Es nʼokʼëxtäʼäyëm ja winmäʼäny ets naybyudëjkëm nixim niyam es nmëdäjtëm waanë niʼigyë tsojkën es nduʼunëm diʼibë oy. Näägëty kyaj nyekynyaymyukëdë mët ja myëʼëxpëjkpëty. Kyaj nʼadëtsëm extëm yëʼëjëty, nʼoknayjyotmëkmoʼoyëm nixim niyam, es waanë niʼigyë tyam, mët ko tyim patnëp mä Jesus jyëmbitäʼäny” (Ebreeʉsʉty 10:24, 25). Ko naymyujkëm mëdë nmëguʼukʼäjtëm diʼib mëbëjktëp, ta mbäät ja nmëjkumäʼäyëmë Jyobaa ets nʼawdäjtëm. Nandëʼën nayjotmëkmoʼoyëm ets naymyëjämoʼoyëm nixim niyam.

¹⁹ Ko njoʼomëm mä naymyujkën, ta niʼigyë nyajkëktëjkëmë naymyayë etsë tsojkën mëdë nmëguʼukʼäjtëm diʼibë Jyobaa myëduundëp. Oy ko nʼijxëmë oybyë jyaʼayʼäjtën, dëʼën extëmë Jyobaa yëʼë yʼijxypyë oybyë jäʼäyʼäjtën. Ni tuʼugë nmëguʼukʼäjtëm diʼib mëët nduʼukmujkëm kyawäʼäts jäʼäyëty. Jamyats ko niʼamukë nduʼundëgoʼoyëm ets ko wiʼixëm niduʼuk niduʼugë jäʼäy wyimbety mä Diosë tyuunk (Kolosʉ 3:13). Ko mnaymyayëdët mëdë jäʼäy diʼib tsyejpyë Jyobaa mët tëgekyë jyot myëjää, ta niʼigyë mwimbatët mä Diosë kyäjpn. Pën mëduumbyë Jyobaa mëdë mëguʼuktëjk diʼibë Dios myëduundëp, yëʼë mbudëkëdëp parë xytsyokëdë Dios xëmë. Minë net nʼokʼijxëm wiʼixë Jyobaa tkunuʼxy pënaty xëmë mëduunëp ets tsojkëp.

TUNË MËJÄÄ ETS XYPYÄÄDËT JA “JAANTSYPYË JUKYʼÄJTËN”

²⁰ Tadë kumäʼäyën diʼibë Jyobaa myoopy pënaty xëmë mëduunëp, yëʼë jukyʼäjtën, per ¿diʼibë jukyʼäjtën yajmaytyakp? Mbäät njënäʼänëm ko jukyʼäjtëm yam, pes käʼäy ukëm ets nwijtsëmë poj. Ets axtë ko njantsy jotkujkʼäjtëm mbäät njënäʼänëm: “Tyäʼädë dëʼën yʼandijpy jukyʼäjtën”. Perë Biiblyë jyënaʼany ko tyam dëʼënxyëp extëm ni tuʼugë naxwinyëdë jäʼäy kyajukyʼaty.

²¹ Mä Biiblyë jyënaʼany ko niʼamukë mbäät nbatëm “jaʼa jaantsypyë jukyʼajtëny” (1 Timoteo 6:19, NTM). Ko jyënaʼany ja “jaantsypyë jukyʼajtëny”, yëʼë yʼandijpy ja jukyʼäjtën diʼib nʼawijx njëjpʼijxëm. Ko naty të njëmbijtënë wäʼäts jäʼäy, ta nʼaxäjëyäʼänëm ja jaantsypyë jukyʼäjtën, pes dëʼën nëjx njukyʼatäʼänëm extëmë Dios ojts ttuknibëjtäägë. Ko natyë tyäʼädë naxwinyëdë të jyëmbity tsuj ets nyajpatëm oy mëk ets agujk jotkujk, taanëm nëjx nmëdatäʼänëm ja “jaantsypyë jukyʼajtëny” o ja jukyʼäjtën diʼib xëmëkyëjxm (1 Timoteo 6:12, NTM). ¿Këdii jantsy oyë jukyʼäjtën diʼib nʼawijx njëjpʼijxëm mä tiempë myiny kyëdaʼaky?

²² ¿Wiʼix mbäät tuʼugë jäʼäy tpääty ja “jaantsypyë jukyʼajtëny”? Wenë mä natyë apostëlë Pääblë tkamaytyaʼakynyëmë tyäʼädë jukyʼäjtën, jawyiin ojts tʼanëëmëdë ja Dios mëduumbë ets “ttundët diʼibë dëʼën oy” ets nyayajmëkjäʼäytyäʼägëdët “mët ja oybyë tuunk” (1 Timotee 6:18). Extëm yä nʼijxëm yëʼë tsobäädäämp nandëʼën wiʼix nguytyuʼunëm diʼib nʼëxpëjkëm mä Biiblyë. Per ko apostëlë Pääblë ojts jyënaʼany tuundë diʼibë dëʼën oy, ¿yëʼë dëʼën yʼandijpy ko pën nduʼunëmë oyʼäjtën nbäädäʼänëm ja “jaantsypyë jukyʼajtëny”? Kyaj, pes ja jukyʼäjtën yëʼë Dios xynyamoʼoyäʼänëm, mä Biiblyë jyënaʼany: “jaʼa mayʼajt jaʼa mëdyiibë jaʼa Dios të xynyiʼimooyëmëny” (Romanos 5:15, NTM). Jyobaa jotkujk nyayjawëty ko tkumayaʼany pënaty xëmë mëduunëp. Yëʼë tsyejpy ets mijts xyʼaxäjët ja “jaantsypyë jukyʼajtëny”, tuʼugë jukyʼäjtën diʼib xëmëkyëjxm ets agujk jotkujk. Ja jukyʼäjtën diʼib yʼawijx jyëjpʼijxtëp pënaty xëmë tsyojktëbë Dios.

²³ Pääty niduʼuk niduʼuk yʼoyëty nayajtëʼëjëm: “¿Nmëduumbyëtsë Dios extëm tniʼanaʼamë mä Biiblyë?”. Pën jënäʼänëm ko nmëduʼunëmë Dios tuʼuk tuʼugë xëë nyaxy, oyë naty ja tuʼu diʼib nbajoʼomëm. Ets mbäät nʼijtëm seguurë ko Jyobaa mbäät xykyuwäʼänëm. Pes yëʼë kyuentʼataambyë kyäjpn diʼib kyaj myastuʼutyëty mä tyäʼädë tiempë diʼib kutsëʼëgë ets kujotmay aknäjxp. Nandëʼën xymyoʼoyäʼänëm ja jembyë jukyʼäjtën diʼib tim wingon ijtp. ¡Jantsy oyën yʼixʼatäʼäny! ¡Agujk jotkujk nëjx njantsy nyayjäʼäjëm pën nbëjtakëmë jot winmäʼäny ets nmëduʼunëmë Jyobaa mä tyäʼädë tiempë! Pën mijts mbëjtakypyë mjot mwinmäʼäny parë xymyëdunëdë Jyobaa, nëjxëp mjukyʼaty xëmëkyëjxm ets nëjxëp xypyaaty ja “jaantsypyë jukyʼajtëny”, ja jukyʼäjtën diʼibë Dios xëmë tsyojk ets nmëdäjtëm.

---