Czy można ufać Biblii?

Dlaczego można ufać Biblii

1. Dokładność historyczna

Trudno byłoby zaufać książce zawierającej nieścisłości. Wyobraźmy sobie współczesny podręcznik historii, w którym II wojnę światową umiejscowiono w XIX wieku, a prezydenta Stanów Zjednoczonych nazwano królem. Czy widząc takie błędy, nie zacząłbyś odnosić się sceptycznie do całej jego treści?

NIKOMU nie udało się dowieść, że Biblia jest nieścisła pod względem historycznym. Księga ta mówi o autentycznych ludziach i autentycznych wydarzeniach.

Ludzie. Krytycy Biblii podawali w wątpliwość istnienie Poncjusza Piłata, rzymskiego namiestnika Judei, który wydał Jezusa na stracenie (Mateusza 27:1-26). Tymczasem w roku 1961 w Cezarei nad Morzem Śródziemnym odnaleziono kamień z inskrypcją, która głosi, że Piłat sprawował władzę w Judei.

Przed rokiem 1993 brakowało pozabiblijnych doniesień potwierdzających historyczność Dawida, dzielnego młodego pasterza, który z czasem został królem Izraela. Ale właśnie w tym roku archeolodzy odkryli w północnym Izraelu bazaltową płytę datowaną na IX wiek p.n.e. Według ekspertów widnieją na niej słowa „dom Dawida” i „król Izraela”.

Wydarzenia. Do niedawna liczni uczeni powątpiewali w dokładność biblijnej relacji o walkach Edomitów z Izraelitami w czasach Dawida (2 Samuela 8:13, 14). Twierdzili, że w tamtym okresie Edomici byli prostym ludem pasterskim i dopiero znacznie później osiągnęli taki stopień rozwoju, by móc zagrozić Izraelowi. Jednakże ostatnie wykopaliska dostarczyły dowodów, iż „cywilizacja edomska rozwinęła się wcześniej [niż kiedyś myślano], co harmonizuje z Biblią” — czytamy w czasopiśmie Biblical Archaeology Review.

Poprawne tytuły. W ciągu 16 stuleci spisywania Biblii na arenie światowej pojawiło się wielu władców. Kiedy Biblia wspomina o którymś z nich, zawsze używa odpowiedniego tytułu. Na przykład Heroda Antypasa poprawnie nazywa „władcą okręgu”, a Galliona — „prokonsulem” (Łukasza 3:1; Dzieje 18:12). W Ezdrasza 5:6 wspomniano o Tattenaju, namiestniku perskiej prowincji „za Rzeką”, czyli za Eufratem. Podobną informację zawiera napis na monecie z IV wieku p.n.e., wspominający o Mazajosie (Mazaeusie), perskim namiestniku prowincji „Za Rzeką”.

Dokładność w na pozór pomniejszych sprawach jest ważna. Skoro możemy zawierzyć pisarzom Biblii nawet w tak drobnych szczegółach, czyż nie powinniśmy ufać też innym ich wypowiedziom?

Uczciwość stanowi podstawę zaufania. Człowiekowi znanemu z rzetelności możesz być skłonny wierzyć, ale jeśli choć raz skłamie, zapewne przestaniesz mu tak ufać.

PISARZE biblijni byli uczciwymi, prostolinijnymi ludźmi. Szczerość stanowi dodatkowe potwierdzenie prawdziwości ich wypowiedzi.

Błędy i słabości. Mężczyźni spisujący Biblię nie tuszowali własnych potknięć ani słabości. Mojżesz wspomniał o błędzie, który go drogo kosztował (Liczb 20:7-13). Asaf wyjawił, że przez pewien czas zazdrościł powodzenia niegodziwym (Psalm 73:1-14). Jonasz opisał swe nieposłuszeństwo, a także niezadowolenie, jakiemu początkowo dał wyraz, gdy Bóg okazał miłosierdzie skruszonym grzesznikom (Jonasza 1:1-3; 3:10; 4:1-3). Mateusz szczerze przyznał, że opuścił pojmanego Jezusa (Mateusza 26:56).

Pisarze biblijni, tacy jak Jonasz, nie tuszowali własnych błędów

Pisarze Pism Hebrajskich nie ukrywali, że ich lud przejawiał ducha narzekania i buntu (2 Kronik 36:15, 16). Nie starali się nikogo wybielić — nawet przywódców narodu (Ezechiela 34:1-10). W I wieku n.e. apostołowie z podobną szczerością informowali w listach o poważnych niedociągnięciach niektórych zborów, jak również poszczególnych chrześcijan, także tych pełniących odpowiedzialne funkcje (1 Koryntian 1:10-13; 2 Tymoteusza 2:16-18; 4:10).

Bez koloryzowania faktów. Ludzie spisujący Biblię nie przemilczali faktów, które ktoś mógłby uważać za niepochlebne. Pierwsi chrześcijanie otwarcie przyznawali, że nie cieszyli się powszechnym poważaniem, lecz byli uznawani za osoby niskiego stanu i ograniczone (1 Koryntian 1:26-29). W Biblii odnotowano, iż apostołowie Jezusa byli postrzegani jako „ludzie niewykształceni i prości” (Dzieje 4:13).

Ewangeliści nie koloryzowali faktów, by przedstawić Jezusa w lepszym świetle. Uczciwie wspomnieli, że urodził się w niezamożnej rodzinie, utrzymującej się z pracy rąk, że nie studiował w ówczesnych prestiżowych szkołach oraz że większość słuchaczy odrzuciła jego orędzie (Mateusza 27:25; Łukasza 2:4-7; Jana 7:15).

Jak zatem wyraźnie widać, Biblia wyszła spod pióra sumiennych pisarzy. Czy ich uczciwość nie budzi twego zaufania?

Wyobraź sobie, że 40 mężczyznom pochodzącym z różnych środowisk powierzasz napisanie książki — każdemu jakiejś części. Ludzie ci mieszkają w różnych krajach i osobiście raczej się nie znają. Niektórzy nie wiedzą, co napisali inni. Czy po takim dziele spodziewałbyś się spójności?

WŁAŚNIE taką książką jest Biblia.* Powstała nawet w jeszcze bardziej niezwykłych okolicznościach, a odznacza się wyjątkową wewnętrzną spójnością.

Wyjątkowe okoliczności. Biblię spisywano jakieś 1600 lat, od roku 1513 p.n.e. mniej więcej do 98 n.e. Wielu jej pisarzy — a było ich około 40 — dzieliły stulecia. Poza tym mężczyźni ci różnili się statusem społecznym. Byli wśród nich rybacy, pasterze i królowie, a także lekarz.

Spójne orędzie. Pisarze biblijni rozwinęli jeden główny temat: za pośrednictwem niebiańskiego Królestwa, czyli ogólnoświatowego rządu, Bóg dowiedzie prawowitości swego panowania nad ludzkością oraz zrealizuje swe zamierzenie. Temat ten pojawia się już w Księdze Rodzaju i jest szerzej omawiany w kolejnych księgach, a w Objawieniu opisano, jak wydarzenia osiągną punkt kulminacyjny.

Zgodność szczegółów. Pisarze biblijni są zgodni nawet w drobnych szczegółach, choć często zbieżność ta najwyraźniej nie została zaplanowana. Rozważmy przykład. Jan podaje, że pewnego razu Jezus, w trosce o podążający za nim wielki tłum, zapytał Filipa, gdzie można by kupić chlebów (Jana 6:1-5). Opisując to samo wydarzenie, Łukasz wspomniał, że działo się to niedaleko miasta zwanego Betsaidą. Wcześniej w swym sprawozdaniu Jan nadmienił, że Filip był z Betsaidy (Łukasza 9:10; Jana 1:44). Tak więc Jezus zadał to pytanie człowiekowi, który pochodził z tamtych stron. Zgodność szczegółów jest uderzająca, choć ewidentnie nie była zaplanowana.^#

Rozsądne różnice. Niektóre relacje różnią się między sobą, ale czyż nie powinniśmy się tego spodziewać? Wyobraźmy sobie, że kilku ludzi było świadkami przestępstwa. Gdyby każdy z nich opisał te same szczegóły, używając identycznych słów, niewątpliwie podejrzewalibyśmy ich o zmowę. Rozsądek podpowiada, że każdy opowiedziałby to zdarzenie nieco inaczej, ze swojego punktu widzenia. Właśnie tak jest w wypadku pisarzy biblijnych.

Czy szata Jezusa była purpurowa, czy szkarłatna?

Oto przykład: Czy Jezus w dniu śmierci został ubrany w purpurową szatę, tak jak to opisują Marek i Jan? (Marka 15:17; Jana 19:2). A może zgodnie z relacją Mateusza była ona szkarłatna? (Mateusza 27:28). W gruncie rzeczy obie informacje mogą być prawdziwe. Purpura to czerwień z domieszką fioletu. W zależności od miejsca, z którego patrzono, oświetlenia oraz tła szata mogła mienić się nieco innym odcieniem.^%

Wewnętrzna spójność Biblii, między innymi niezaplanowana zbieżność doniesień, utwierdza nas w przekonaniu, że Księga ta jest godna zaufania.

*  Na Biblię składa się 66 ksiąg, od Księgi Rodzaju do Objawienia.

^#  Więcej takich przykładów można znaleźć w broszurze Księga dla wszystkich ludzi, na stronach 16 i 17 (wydawnictwo Świadków Jehowy).

^%  Więcej przykładów podano w 7 rozdziale książki Biblia — słowo Boże czy ludzkie?, zatytułowanym: „Czy w Biblii są sprzeczności?” (wydawnictwo Świadków Jehowy).

Nauka zrobiła w dzisiejszych czasach wielki krok naprzód. W rezultacie dawne teorie ustąpiły miejsca nowym. To, co niegdyś wygłaszano jako pewnik, obecnie może być uważane za mit. Podręczniki często trzeba rewidować.

BIBLIA nie jest podręcznikiem naukowym. Ale jeśli chodzi o kwestie naukowe, godne uwagi jest nie tylko to, co można w niej wyczytać, lecz także to, czego na próżno by w niej szukać.

Wolna od nienaukowych poglądów. W starożytności popularnych było wiele błędnych przekonań. Na przykład o Ziemi mówiono, że jest płaska i wspiera się na jakichś podporach. Zanim zdobyto rzetelną wiedzę na temat rozprzestrzeniania się chorób i zapobiegania im, lekarze nieraz stosowali kuracje, które w najlepszym wypadku były nieskuteczne, w najgorszym zaś — śmiertelne. Jednakże Biblia w swych przeszło 1100 rozdziałach nie propaguje żadnych nienaukowych poglądów ani szkodliwych praktyk.

Wypowiedzi zgodne z nauką. Już 3500 lat temu napisano w Biblii, że Ziemia jest zawieszona „na niczym” (Hioba 26:7). A w VIII wieku p.n.e. Izajasz wyraźnie wspomniał o „okręgu [„kulistej”] ziemi” (Izajasza 40:22). Kulista Ziemia utrzymująca się w przestrzeni bez żadnej widzialnej podpory — czy opis ten nie brzmi zdumiewająco współcześnie?

Prawo Mojżeszowe (zawarte w pierwszych pięciu księgach Biblii), spisane około roku 1500 p.n.e., podawało mądre przepisy dotyczące kwarantanny, obchodzenia się ze zwłokami i usuwania odchodów (Kapłańska 13:1-5; Liczb 19:1-13; Powtórzonego Prawa 23:13, 14).

Między innymi dzięki obserwowaniu nieba za pośrednictwem potężnych teleskopów naukowcy doszli do wniosku, że wszechświat miał „nagłe narodziny”. Ale wielu z nich nie może się pogodzić z implikacjami tego odkrycia. Pewien uczony zauważył: „Wszechświat, który miał początek, wymaga istnienia praprzyczyny; bo któż mógłby sobie wyobrazić taki efekt bez odpowiedniej przyczyny?” Tymczasem na długo przed wynalezieniem teleskopów pierwszy werset Biblii wyjaśniał: „Na początku Bóg stworzył niebiosa i ziemię” (Rodzaju 1:1).

Mimo że Biblia jest księgą bardzo starą i porusza wiele tematów, nie zawiera informacji naukowo nieścisłych. Czyż taka książka nie zasługuje na nasze zainteresowanie?^

^  Więcej przykładów zgodności Biblii z nauką można znaleźć w broszurze Księga dla wszystkich ludzi, na stronach od 18 do 21 (wydawnictwo Świadków Jehowy).

Wyobraź sobie synoptyka, którego prognozy od dawna się sprawdzają — i to wszystkie bez wyjątku. Gdyby zapowiadał deszcz, czy nie wziąłbyś parasola?

W BIBLII jest bardzo wiele przepowiedni, czyli proroctw.** A historia jednoznacznie potwierdza, że zawsze się one sprawdzają.

Cechy charakterystyczne. Proroctwa biblijne często były bardzo konkretne i spełniały się w najdrobniejszych szczegółach. Zwykle dotyczyły spraw wielkiej wagi i zapowiadały coś niespodziewanego.

Biblia precyzyjnie zapowiedziała, że potężny Babilon zostanie zdobyty przez wodza imieniem Cyrus

Wyjątkowy przykład. Starożytny Babilon został zbudowany w strategicznym miejscu, po dwóch stronach rzeki Eufrat. Nazwano go „politycznym, religijnym i kulturalnym centrum starożytnego Bliskiego Wschodu”. Około roku 732 p.n.e. prorok Izajasz zapisał złowieszczą zapowiedź: Babilon upadnie. Poza tym podał okoliczności tego wydarzenia — zdobywcą będzie wódz imieniem Cyrus, wody ochraniające miasto zostaną ‛wysuszone’, a bramy „nie będą zamknięte” (Izajasza 44:27 do 45:3). Jakieś 200 lat później, 5 października 539 roku p.n.e., spełniły się wszystkie szczegóły tego proroctwa. Grecki historyk Herodot (żyjący w V wieku p.n.e.) potwierdził, że właśnie tak wyglądało zdobycie Babilonu.^##

Śmiałe oświadczenie. Izajasz złożył jeszcze jedno zaskakujące oświadczenie dotyczące Babilonu: „Nigdy nie będzie zamieszkany” (Izajasza 13:19, 20). Trzeba było niemałej odwagi, by zapowiedzieć trwałe spustoszenie tej wielkiej metropolii, leżącej w strategicznym miejscu. Logicznie rzecz biorąc, należałoby się spodziewać, że takie miasto w razie zburzenia zostanie odbudowane. Ale chociaż Babilon przez jakiś czas po zdobyciu jeszcze istniał, słowa Izajasza w końcu się spełniły. Teraz miejsce, gdzie znajdował się starożytny Babilon, „jest gorącym, opuszczonym i pokrytym pyłem rumowiskiem” — donosi czasopismo Smithsonian.

Niesamowite proroctwo Izajasza budzi respekt. To tak, jak gdyby ktoś obecnie dokładnie zapowiedział sposób, w jaki za 200 lat zostanie zniszczona któraś ze współczesnych metropolii, na przykład Nowy Jork czy Londyn, a potem jeszcze stanowczo oznajmił, że nigdy więcej nie będzie zamieszkana. Oczywiście najbardziej niezwykłe jest to, że proroctwo Izajasza się urzeczywistniło!^%%

W tej serii artykułów rozważyliśmy tylko część dowodów, które przekonują miliony ludzi, że Biblia jest godna zaufania. Dla takich osób Księga ta stanowi wiarygodny przewodnik życiowy. Dlaczego nie miałbyś się dowiedzieć jeszcze czegoś więcej o Biblii? Wtedy będziesz mógł sam zdecydować, czy jej zaufać.

**  Prognozy pogody są jedynie ludzkimi przewidywaniami. Natomiast proroctwa biblijne pochodzą od Boga, który jeśli zechce, może odpowiednio pokierować wydarzeniami.

^##  Spełnienie się tego proroctwa Izajasza dokładniej omówiono w broszurze Księga dla wszystkich ludzi, na stronach od 27 do 29 (wydawnictwo Świadków Jehowy).

^%%  Omówienie innych proroctw biblijnych oraz faktów historycznych dokumentujących ich spełnienie się można znaleźć w książce Biblia — słowo Boże czy ludzkie?, na stronach od 117 do 133 (wydawnictwo Świadków Jehowy).